XOXO The Book
XOXO The Mag

Tipografi Neden Önemlidir? Özellikle de Oscarlar’da…

Tasarımcı Benjamin Bannister, "eğer kazanan kartları iyi tasarlanmış olsaydı Oscar töreninde yaşanan yanlış isim skandalı asla yaşanmazdı" diyor...

2017 Akademi Ödülleri töreninin en sonunda En İyi Film kategorisi açıklanırken ‘büyük’ bir sürpriz ve ‘büyük’ bir karışıklık yaşandı. Kazananın adı yanlış açıklandı. Çekimi tekrar izleyip çözümlerseniz, En İyi Film ödülünü kimin kazandığı açıklanmadan hemen önce, Warren Beatty’nin yüzündeki ifadeden bir şeylerin yanlış gittiğini anlayabilirsiniz.

Şimdi olay akışını saniyesi saniyesine hızlıca gözden geçirelim:

1. Warren Beatty ve Faye Dunaway En İyi Film ödülünü sunmak için sahneye çıktılar ama ellerine yanlışlıkla En İyi Kadın Oyuncu ödülü zarfı verilmişti.

2. Warren zarfı açıp kartı okudu, kısa bir süre durakladı ve emin olmak için tekrar okudu (izleyici numara yaptığını sanıyordu). Hatta zarfın içinde başka bir şey olup olmadığını dahi kontrol etti.

3. Sonra kartı Faye Dunaway’a gösterdi; yüzünde “bu doğru mu?” der gibi bir ifade vardı.

4. Ama daha bir şey söyleyemeden Faye otomatikman kartı okuyuverdi (ki tam okumadığı anlaşılıyor) ve yanlış filmin adını açıkladı.

5. Oscar ödüllerinin 88 yıllık tarihinde hiç görülmemiş bir hata yapılmış oldu.

Böyle bir şeyin yaşanmaması için her türlü önlem fazlasıyla alınmıştır diye düşünüyorum; özellikle de Oscar töreninde! Ama Akademi’nin bu yılki kazanan kartlarında muhtemelen dikkate almadığı ya da unuttuğu bir şey var: tipografi.

“Tipografi, yazılı metnin okunaklı, anlaşılır ve göze hoş görünen bir şekilde düzenlenmesi sanatı ve tekniğidir” Wikipedia 

Aşağıda En İyi Film ödülünün açıklandığı kartın orijinal ekran görüntüsünü görüyorsunuz; yukarıda alıntıladığım kuralların çoğunu ihlal ediyor:

Fotoğraf: Orijinal ekran görüntüsü, ©ABC

Öncelikle metin okunaklı; bütün harfler tek tek seçilebiliyor. İkincisi, metin az çok anlaşılır halde ama ‘Moonlight’ kelimesi ile yapımcıların isimlerinin görsel yükseklikleri aynı ve dolayısıyla birbirlerine karışıyorlar. Son olarak, bu sadece bir ‘kazanan kartı’ ama görsel anlamda çekici değil. Sıkıcı dersek sanırım haksızlık yapmış olmayız.

Yukarıdaki kart tasarımına bakarak, Warren ve Faye’in görmüş olmaları gereken, ellerine verilen kartı yeniden yaptım:

Bu berbat bir tipografi. Berbat kelimesinin altını çiziyorum. Berbat. Ya da daha kibar ifade etmek gerekirse, iyi değil. (Bu kartı gören) herkes aynı hatayı yapabilirdi ve bu anlaşılabilir bir durum olurdu!

‘En İyi Kadın Oyuncu’ ifadesi en alta ve küçücük puntolarla yazılmış!

Televizyondasınız ve dünyanın dört bir yanından milyonlarca kişi sizi izliyor. Biraz gerginsiniz ve bir kartta yazılanları okumanız gerekiyor. Büyük ihtimalle kartı yukarıdan aşağıya okuyacak ve doğru olup olmadığını sorgulamayacaksınız. Warren’ın yüzündeki o ifade “Burada ‘Emma Stone’ yazıyor” diyordu. Faye o kısmı atlamış ve heyecana kapılıp “La La Land” deyivermiş olmalı. 

Burada ne Warren’ın ne de Faye’in suçu yok. Bu durum iki ayrı kişinin kabahati: kazanan kartının tasarımından sorumlu kişi (ki burada bir tasarımdan söz edebilir miyiz gerçekten?) ve onlara yanlış kartı veren talihsiz insan.

Net tasarlanmış bir kart ve zarfı (ki o kırmızı zarfın üzerindeki altın renginden söz etmiyorum bile) bu durumu önleyebilirdi.

Genel olarak kazanan kartlarında üç temel hata var:

1. Hepimiz bunun Oscar töreni olduğunu biliyoruz, logonun kartın tepesinde olmasına gerek yok.

2. En İyi Kadın Oyuncu kategorisi en altta, küçük puntolarla yazılmış.

3. Kazananın adı, yani esas okunması gereken şey, ikinci satırda yazılanlarla aynı boyda ve aynı ağırlıkta.

Şimdi, yanlış kartın aşağıdaki gibi yeniden düzenlenmiş bir versiyonunun sunuculara verilmesi durumunda gerçekleşecek olan alternatif zaman akışını düşünmeye çalışalım:

Sıradan bir insan arada pek bir fark görmeyebilir ama metnin boyutunu, konumunu ve ağırlığını değiştirmek büyük bir fark yaratır. Böylesine utanç verici bir hatayı engelleyecek kadar büyük hem de…

Orijinal kartla benim yeniden düzenlediğim kart arasındaki farkı çözümlemek için ikisini yan yana koyalım ve hemen göze çarpmayan ama önemli değişikliklere bir bakalım. 

Biraz önce dile getirdiğim eleştirilere dayanarak, kartlarda değişmesi gerekenler şöyle:

1. Logonun kartın en tepesinde durmasına gerek yok. Herkes bunun Oscar töreni olduğunu biliyor. Oscar logosunu en alta, bu bağlamda en önemsiz olduğu yere taşıyoruz.

2. En İyi Kadın Oyuncu ödül kategorisini en tepeye taşıyoruz ve böylece kişinin gördüğü ve okuduğu ilk şey haline geliyor. Hangi kategori olduğuyla ilgili şüpheye yer yok, çünkü en başta açıkça belirtilmiş.

3. Emma Stone’un adını filmin adı ‘La La Land’dan  daha büyük yazıyoruz, çünkü bu kategorinin kazananı o. Kazananın adı kartın üzerindeki en dikkat çekici şey olmalı, filmin adı ‘La La Land’ gibi diğer bilgiler ya daha küçük ya da daha ince bir fontla yazılmalı. (Bütün kartların birbiriyle tutarlı görünmesi ama aynı zamanda uzun isimlere de yer verebilmek için metnin ancak bir dereceye kadar büyütülebileceğini anlıyorum.)

Budur. Tasarımcının yapması gerekenler sadece bunlardı. Herhalde bu yılki bütçede bir kart tasarımcısı kalemi yoktu…

Kart bu şekilde düzenlenseydi, sunucular yanlış zarfı almış olsalar da, o gece yaşananların hiçbiri yaşanmayacaktı; zira sunucular karta baktıklarında ilk olarak ya ‘En İyi Kadın Oyuncu’ ya da ‘Emma Stone’ sözcüklerini okuyacaklardı. Ve ellerindekinin En İyi Film kartı olmadığını hemen anlayacak ve ya Jimmy Kimmel’dan ya da setteki prodüktörden yardım isteyeceklerdi.

Kart okuyucuya sadece en gerekli bilgiyi net olarak verecek şekilde yazılmış ve tasarlanmış olmalıydı.

Yaratıcılar için tipografi mutlaka ve mutlaka öğrenilmesi gereken bir beceridir ve bu durum sadece tasarımcılar için geçerli değildir. Yazdığınız özgeçmişin doğru yapılandırılmasında, hazırladığınız raporun heyecan verici görünmesinde, tasarladığınız web sitesinin doğal bir hiyerarşiye sahip olmasında tipografinin çok büyük faydasını görürsünüz; tabii ödül töreni kazanan kartlarının düzenlenmesinde de öyle…

Son olarak 90’ıncı Akademi Ödülleri için hazırladığım kazanan kartlarını Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi’nin dikkatine sunmak istiyorum (çok uygun bir fiyat verebilirim). Kart oldukça net, herhangi bir sunucu tarafından kolaylıkla okunabilir ve sadece gerekli bilgileri veriyor. ‘The Oscars’ kelimesine bile gerek yok (okuyacak daha az kelime). Heykelcik grafiği de aynı işlevi görür.

Ve En İyi Film ödülünü alan Moonlight’a kocaman tebrikler!

Oscar kazanan kartı ön yüz örnek çalışması ©Benjamin Bannister

 

Oscar kazanan kartı arka yüz örnek çalışması ©Benjamin Bannister

 

Bu yazı Medium.com sitesinin FreeCodeCamp bölümünden Creative Commons lisansına uygun olarak alınmıştır. Yazar Benjamin Bannister ve diğer yazılarını buradan takip edebilirsiniz. 

Xavier Dolan Filmlerinde Vuku Bulan Şarkılar
Oturmaya da Bekleriz